കൊരട്ടി
ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്

പഴയകാലാവസ്ഥ: 1952-ൽ കേവലം 700 ഓളം വീടുകളും 5000-6000 നും ഇടയിൽ ജനസംഖ്യയുമുണ്ടായിരുന്ന ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമായിരുന്നു കൊരട്ടി. പഴയ ദേശീയപാതയൊഴികെ ഭൂരിഭാഗം റോഡുകളും കുണ്ടനിടവഴികളായിരുന്നു.

കൃഷിയും ജലസ്രോതസ്സുകളും: ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ മണ്ണിൽ നെല്ല്, കവുങ്ങ്, കുരുമുളക്, കശുവണ്ടി, എള്ള്, പയറുവർഗ്ഗങ്ങൾ, ഇഞ്ചിപ്പുല്ല് തുടങ്ങിയവ കൃഷി ചെയ്തിരുന്നു. പെരുമ്പിതോട്, മുടപ്പുഴതോട് ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിരവധി തോടുകളെ ആശ്രയിച്ചായിരുന്നു നെൽക്കൃഷി.

കന്നുകാലിവളർത്തൽ: 80 ശതമാനത്തോളം വീടുകളിലും കന്നുകാലികളെ വളർത്തിയിരുന്നു. 'വളർത്താൻ കൊടുക്കുക' എന്നൊരു പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥയും അക്കാലത്ത് നിലനിന്നിരുന്നു (ആദ്യ പ്രസവത്തിലെ കുട്ടിയും കറവയും വളർത്തുന്നവർക്കും, രണ്ടാം പ്രസവത്തിൽ തള്ളയെയും കുട്ടിയെയും ഉടമസ്ഥനും നൽകുന്ന രീതി). കാലക്രമേണ കലപ്പയ്ക്ക് പകരം കാർഷിക യന്ത്രങ്ങൾ നിലവിൽ വന്നു.

സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങളും ചരിത്ര ശേഷിപ്പുകളും
ഫ്യൂഡലിസം: കൊരട്ടി സ്വരൂപത്തിലെ തമ്പാന്മാർ, മംഗലശ്ശേരി മന, പൂത്തടി മന തുടങ്ങിയ സവർണ്ണ ജന്മിമാരുടെ കൈകളിലായിരുന്നു ഭൂരിഭാഗം ഭൂമിയും. ഭൂരിഭാഗം വരുന്ന അധഃസ്ഥിതർ കുടികിടപ്പുകാരായിരുന്നു.

ദേശീയ പ്രസ്ഥാനവും നവോത്ഥാനവും: 1920-കളിൽ ദേശീയ പ്രസ്ഥാനം ശക്തമായതോടെ ജന്മിത്വത്തിന് വിള്ളലേറ്റു. ക്ഷേത്രപ്രവേശന സമരവും സ്വദേശി പ്രസ്ഥാനവും ജനങ്ങളെ സ്വാധീനിച്ചു. ഭൂപരിഷ്കരണ നിയമത്തോടെ കൃഷിക്കാർക്ക് ഭൂമിയും കുടിയാന്മാർക്ക് കുടികിടപ്പവകാശവും ലഭിച്ചു.

ചരിത്രശേഷിപ്പ്: ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ പടയോട്ടം തടയുന്നതിനായി ഗ്രാമത്തിന്റെ വടക്കേ അതിരിൽ നിർമ്മിച്ച 'നെടുംകോട്ട'യുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഇന്നും ഇവിടെ കാണാം.

വ്യവസായവൽക്കരണം
ഒരു ശുദ്ധ കാർഷിക ഗ്രാമമായിരുന്ന കൊരട്ടി പിന്നീട് തൃശൂർ ജില്ലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചെറുകിട വ്യവസായ യൂണിറ്റുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഒരു പ്രമുഖ വ്യാവസായിക മേഖലയായി മാറി.

പ്രധാന വ്യവസായങ്ങൾ: 1952-ൽ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ മഹാരാജാവ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്ത 'ജമുന ത്രെഡ് മിൽസ്' (പിന്നീട് മധുര കോട്സ്) ആണ് കൊരട്ടിയുടെ വ്യവസായ മേഖലയ്ക്ക് തുടക്കമിട്ടത്. മൂവായിരത്തോളം തൊഴിലാളികളുണ്ടായിരുന്ന ഈ ഫാക്ടറി 1992-ൽ ലോക്കൗട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടത് കൊരട്ടിയുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് വലിയ ആഘാതമായി.

കൂടാതെ ഗവ. ഓഫ് ഇന്ത്യ പ്രസ്സ് (1965), കാർബോറാണ്ടം യൂണിവേഴ്സൽ (1985), മലബാർ ക്ലേ പ്രോഡക്ട്സ്, വുഡ് ഹൗസ് എന്നിവയും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

തൊഴിലാളി സമരങ്ങൾ: 1956-ലെ ജമുന ത്രെഡ് ലോക്കൗട്ട് സമരം, 1969 സെപ്റ്റംബർ 4-ലെ ജെ & പി കോട്സ് ബോണസ്സ് സമരവും അതിനോടനുബന്ധിച്ചുണ്ടായ വെടിവെയ്പും കൊരട്ടിയുടെ ചരിത്രത്തിലെ പ്രധാന സംഭവങ്ങളാണ്.

വിദ്യാഭ്യാസവും സംസ്കാരവും
വിദ്യാഭ്യാസം: ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളും നിലത്തെഴുത്താശാന്മാരുടെ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസ പുരോഗതിക്ക് അടിത്തറയിട്ടു. 1940-കളിലും 50-കളിലും പിന്നോക്ക വിഭാഗങ്ങൾക്കായി നടത്തിയ നിശാപാഠശാലകൾ ഏറെ ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. ഇവിടെ 50 വർഷം മുൻപ് ഒരു ജൂനിയർ ടെക്നിക്കൽ സ്കൂളും സ്ഥാപിതമായി.

സാംസ്കാരിക സൗഹാർദ്ദം: വിവിധ ഭാഷകളും സംസ്കാരങ്ങളും മതങ്ങളും ഒത്തുചേരുന്ന ഒരിടമാണിത്. ഒക്ടോബർ രണ്ടാം വാരം നടക്കുന്ന 'കൊരട്ടിമുത്തിയുടെ തിരുനാൾ' (സെന്റ് മേരീസ് പള്ളി) കൊരട്ടിയുടെ ദേശീയ ഉത്സവമായി എല്ലാ മതസ്ഥരും ഒത്തുചേർന്ന് ആഘോഷിക്കുന്നു. മുടിയേറ്റ്, കളമെഴുത്ത്, കരകാട്ടം, നന്തുണ്ണിപ്പാട്ട് തുടങ്ങിയ തനത് അനുഷ്ഠാന കലകളും ഇവിടെ സജീവമായി നിലനിൽക്കുന്നു.